Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej
Polskiej Akademii Nauk

 

Słowo o Komitecie ...

Komitet Inżynierii Lądowej i Wodnej Polskiej Akademii Nauk (KILiW PAN) ma już bogatą historię, liczoną dziesiątkami lat. Pierwszy Kongres Nauki Polskiej jaki odbył się w czerwcu 1951 roku podjął między innymi uchwałę, która uzasadniała potrzebę powołania Polskiej Akademii Nauk. Powołanie tej instytucji nastąpiło w drodze ustawy z dnia 30.10.1951r. Ustawa ta dawała możliwość powoływania przy Wydziałach PAN Komitetów Naukowych, określając jednocześnie ramy ich działalności.

Pierwsze Komitety Naukowe zostały powołane 24.05.1952 roku. Wśród nich był Komitet Inżynierii Lądowej. Nazwa ta obowiązywała do 25.01.1966 roku. Wówczas to Prezydium PAN nadało Komitetowi Inżynierii Lądowej nową nazwę; Komitet Inżynierii. Nazwa ta nie przetrwała długo. Już na początku kadencji 1972-1974 nazwa Komitetu została rozszerzona na Komitet Inżynierii Lądowej i Wodnej. Ta nazwa jest obowiązującą do dnia dzisiejszego. 

Niezależnie od nazwy ramowe zadania Komitetu były podobne. Z jednej strony wynikały one z zapisów ustawowych i statutowych (Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 roku „O Polskiej Akademii Nauk” oraz „Statut Polskiej Akademii Nauk” z dnia 24 listopada 2010 roku), a z drugiej strony kształtowało je życie. Można je streścić i sprowadzić do realizacji następujących celów:

  • integracja środowiska, 
  • rozwój kadr, 
  • działanie na rzecz rozwoju szeroko rozumianego budownictwa, 
  • formułowanie opinii naukowych, 
  • zabieranie głosu w sprawach naukowych i technicznych związanych z zakresem kompetencji Komitetu.

Granice działalności KILiW nie są ostre. Zazębiają się fragmentarycznie z zakresami działań innych Komitetów Wydziału IV Nauk Technicznych, a mianowicie: Komitetem Architektury i Urbanistyki, Komitetem Mechaniki oraz Komitetem Transportu, a także Komitetem Gospodarki Wodnej działającym jako Komitet problemowy przy Wydziale IV Nauk Technicznych. Wspólne obszary działań są siłą Komitetów. Stąd odbywane w przeszłości i planowane wspólne posiedzenia.

Rozwiązywanie wspólnych problemów budownictwa wymaga wyjścia poza tradycyjny obszar związany bezpośrednio z budowaniem nowych obiektów, utrzymaniem, przebudową, renowacją istniejących – tak kubaturowych jak również liniowych – ale także korzystanie z nauk podstawowych takich jak matematyka, fizyka, informatyka, chemia, geografia, biologia oraz z nauk pokrewnych takich jak inżynieria materiałowa, aerodynamika, hydrologia i hydrotechnika, a nawet automatyka i robotyka. W swojej działalności naukowej i zawodowej działający w obszarze objętym KILiW muszą brać również pod uwagę aspekty ekonomiczne, humanistyczne, socjologiczne i przyrodnicze (środowiskowe), a także szeroko rozumiane bezpieczeństwo.

Szeroki wachlarz zagadnień reprezentowany oraz wykorzystywany przez pracowników nauki w dyscyplinach związanych z budownictwem stanowi podstawę do stwierdzenia, że zawód budowlanego – tak w zakresie badań naukowych jak również praktyki inżynierskiej – był i pozostaje trudny i uciążliwy. Być może stąd w starożytnym Rzymie powstało powiedzenie: „Jeśli ktoś zabrał się za budownictwo – nie trzeba mu przeszkadzać. Trudności same go zmogą”.

Komitet Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN działa w sferze nauki. Ale niemalże od początku swego istnienia – a już na większą skalę od drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku – jest otwarty również na naukowe rozwiązywanie problemów technicznych szeroko rozumianego budownictwa. Wyraża się to poprzez stałe kontakty, współpracę oraz pomoc doradczą i kreatywną, a także wspólne organizowanie konferencji. Pomostem ułatwiającym tę współpracę są stowarzyszenia naukowo-techniczne, z którymi Komitet stale współpracuje.

Naturalna jest współpraca Komitetu z Instytutami naukowymi i resortowymi oraz szkolnictwem wyższym. Współpraca z Instytutami to przede wszystkim wspólne rozwiązywanie współczesnych problemów budownictwa, natomiast współpraca z uczelniami to dodatkowo kształcenie i promowanie kadr. Obejmuje ono zaangażowanie w prowadzenie studiów trzeciego stopnia (doktoranckich) oraz prowadzenia do stopnia doktora habilitowanego i tytułu profesora.

Podstawowym obszarem działania KILiW PAN jest Polska. Ale Komitet jest aktywny również na polu międzynarodowym. To udział w pracach instytucji międzynarodowych, współorganizowanie międzynarodowych konferencji, w tym o zasięgu ogólnoświatowym, udział w pracach Komitetu profesorów zagranicznych jako członków stowarzyszonych.

Komitet wydaje nieprzerwanie od roku 1955 kwartalnik Archiwum Inżynierii Lądowe (od roku 1990 jako czasopismo anglojęzyczne Archives of Civil Engineering) oraz nieprzerwanie od roku 1958 nieregularną serię Studia z zakresu Inżynierii (do końca 2016 roku ukazało się 95 zeszytów). Utrzymanie się w dobrej kondycji tych wydawnictw to niekwestionowana zasługa Redaktorów, za co należą się Im szczególne podziękowania.

Siłą działania Komitetu są Sekcje. Różna była ich liczba, nazwy i zakresy działania. Obecnie działa jedenaście Sekcji obejmujących swoją działalnością w sumie cały zakres kompetencji Komitetu. Przewodniczącymi Sekcji są członkowie Komitetu.

Jednym z ważniejszych zadań Komitetu jest rozpowszechnianie nauki. Służą temu konferencje, seminaria, sympozja, kongresy. Komitet oraz Sekcje są ich współorganizatorami lub udzielają patronatu. W ostatnim przypadku członkowie Komitetu wchodzą w skład Komitetów Naukowych, w celu dbałości o poziom merytoryczny referatów. Pod bezpośrednim patronatem Komitetu organizowane są dwie krajowe konferencje: coroczna konferencja naukowa w Krynicy (w 2019 była to już 65. z kolei) oraz odbywająca się co dwa lata konferencja naukowo-techniczna „Awarie Budowlane” (w 2019 roku była to 29. Konferencja).

 

Przewodniczący Komitetu od początku działalności

Przewodniczący
                Komitetu Inżynierii Lądowej (od 1952)
                Komitetu Inżynierii (od 1966)
                Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej (od 1972)

  Kadencja   Przewodniczący
  1952 1957 Prof. Wacław Żenczykowski
  1957 1965 Prof. Franciszek Szelągowski
  1966 1968 Prof. Wenczesław Poniż
  od XI1967 – Prof. Stanisław Hueckel
  1969 1971 Prof. Zbigniew Wasiutyński
  1972 1990 Prof. Roman Ciesielski
  1990 1999 Prof. Józef Głomb
  1999 2007 Prof. Andrzej M. Brandt
  2007 2016 Prof. Wojciech Radomski
  2016 Prof. Kazimierz Furtak